Trafik kazasından sonra hangi sigortaya başvurulacağı, kazadaki kusura, zarar türüne ve poliçelere göre değişir. Karşı aracın zorunlu trafik sigortası kusurlu işletenin üçüncü kişilere verdiği maddi ve bedeni zararları limitler içinde karşılar. Kasko sigortası ise poliçe kapsamına göre sigortalı aracın kendi hasarını güvence altına alır. İhtiyari mali sorumluluk sigortası trafik limitini aşan sorumluluk zararlarında devreye girebilir. Zarar gören; araç onarım bedeli, değer kaybı, sürekli sakatlık veya ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma gibi farklı talepleri ayrı ayrı değerlendirmelidir.
Kaza Yerinde Yapılması Gerekenler
Önce yaralıların güvenliği sağlanmalı ve gerekli hâllerde 112 ile kolluk birimlerine haber verilmelidir. Yalnız maddi hasarlı ve tarafların anlaşabildiği uygun kazalarda kaza tespit tutanağı düzenlenebilir. Ehliyetsizlik, alkol şüphesi, kamu malına zarar, yaralanma, sürücünün olay yerinden ayrılması veya tutanak düzenlemeye engel durumlarda kolluk çağrılmalıdır. Araçların konumu, yol ve hava durumu, trafik işaretleri, fren izi ve hasar bölgeleri farklı açılardan görüntülenmelidir. Tanık bilgileri ile varsa kamera kayıtları gecikmeden temin edilmelidir.
Araç Hasarı ve Değer Kaybı
Karşı tarafın kusuru oranında, zarar gören aracın makul onarım gideri zorunlu trafik sigortasından istenebilir. Hasarlı parçanın niteliği, onarım yöntemi, işçilik ve parça bedeli eksper incelemesine konu olur. Araç tam hasarlıysa kaza tarihindeki rayiç değer ve hasarlı hâlin değeri üzerinden hesap yapılır. Onarım aracın ikinci el piyasa değerini düşürmüşse değer kaybı ayrıca talep edilebilir. Trafik sigortası genel şartları değer kaybını maddi zarar teminatı içinde sayar. Araç mahrumiyeti ve kazanç kaybı gibi dolaylı zararlar ise genellikle zorunlu sigorta kapsamı dışında kalır ve sorumlu kişilere yöneltilebilir.
2026 maddi zarar limitleri
1 Ocak–31 Aralık 2026 döneminde zorunlu trafik sigortasında maddi zarar teminatı araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL’dir. Limit kaza tarihi itibarıyla uygulanır ve aynı kazada birden çok zarar gören bulunması hâlinde kaza limiti paylaştırma sorununa yol açabilir. Gerçek zarar limiti aşarsa sürücü, işleten ve diğer sorumlular ile varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvuru gündeme gelir. Limit, her talep kaleminin otomatik olarak tam ödeneceği anlamına gelmez; kusur ve gerçek zarar yine belirlenir.
Yaralanma ve Sürekli Sakatlık Hakları
Trafik kazası nedeniyle acil ve devam eden tedavi giderleri özel kurallar çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğundadır. Tedavi tamamlandıktan sonra kalıcı işlev kaybı oluşmuşsa sürekli sakatlık tazminatı kusurlu aracın trafik sigortasından istenebilir. Yetkili sağlık kurulu raporu, maluliyet oranı, yaş, gelir, kusur ve aktüeryal hesap önem taşır. Geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi dönemine ilişkin diğer zararların hangi teminat veya sorumlu kapsamında kaldığı güncel mevzuat ve içtihatla ayrıca değerlendirilmelidir.
2026 bedeni zarar limitleri
2026 yılında sağlık gideri ile sürekli sakatlık ve ölüm teminatlarında kişi başına limit 3.600.000 TL’dir. Kaza başına toplam limit araç grubuna göre değişir: insan taşımada kullanılan araçlarda 18.000.000 TL, eşya taşımada kullanılan araçlar ve bazı iş makinelerinde 36.000.000 TL, motosikletlerde 10.800.000 TL seviyesindedir. Poliçe ekranındaki eski tutar yerine kaza tarihinde yürürlükte olan limit kontrol edilmelidir.
Ölüm Hâlinde Destekten Yoksun Kalma
Kazazedənin ölümü hâlinde, yaşamında ondan düzenli destek alan veya ileride destek alması beklenen kişiler destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Hak yalnızca yasal mirasçılığa bağlı değildir; fiilî ve düzenli destek ilişkisi ispatlanabilir. Eş, çocuk ve bazı durumlarda anne-baba için destek karinesi ve somut yaşam koşulları değerlendirilir. Hesapta ölenin geliri, yaşı, destek süresi, hak sahiplerinin yaşı ve kusur oranı kullanılır. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortası teminatı dışında olup sorumlu kişilere yöneltilir.
Kasko ve Diğer Sigortaların Devreye Girmesi
Kasko poliçesi varsa sigortalı kendi şirketinden onarım veya rayiç değer talep ederek kusur tartışmasını beklemeden hasarı giderebilir. Sigortacı ödeme ölçüsünde sorumlu kişilere halef olur. Poliçede ikame araç, yol yardım, ihtiyari mali sorumluluk, ferdi kaza ve hukuksal koruma gibi ek teminatlar bulunabilir. Aynı zarar için çifte tazminat alınamaz; fakat farklı zarar kalemleri farklı poliçelerden karşılanabilir. Poliçe özel şartları ve muafiyetler kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kusur oranına nasıl itiraz edilir?
Tutanak, fotoğraf, kamera kaydı ve yol bilgileriyle Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sürecinde veya uyuşmazlık yolunda itiraz edilebilir. Ceza dosyasındaki tespit hukuk hâkimini her durumda bağlamasa da önemli delildir.
Sigortasız araç zarar verirse ne olur?
Bedeni zararlar ve kanunda sayılan bazı durumlar bakımından Güvence Hesabı gündeme gelebilir. Araç hasarının her durumda Güvence Hesabından karşılanacağı varsayılmamalı; sürücü ve işletene doğrudan talep seçenekleri incelenmelidir.
Sigorta Uyuşmazlığında Deliller ve Başvuru Yolları
Sigorta uyuşmazlıklarında poliçe, genel şartlar ve özel şartlar birlikte okunmalıdır. Teklif formu, bilgilendirme metni, prim makbuzları, hasar ihbarı, eksper raporu, fotoğraf ve video kayıtları, faturalar, sağlık belgeleri, kolluk veya itfaiye tutanakları ile şirket yazışmaları dosyanın temel delilleridir. Başvurunun tarihi ve eklerinin teslim edildiği kayıt altına alınmalıdır. Telefon görüşmesi yapılmışsa görüşmenin zamanı ve başvuru numarası saklanmalı; yalnızca sözlü beyana güvenilmemelidir. Sigortacıdan ret veya eksik ödeme gerekçesinin poliçedeki madde ve hesap yöntemi gösterilerek yazılı açıklanması istenmelidir.
Sigorta şirketine yazılı başvuru
Tahkim veya dava öncesinde talep sigorta şirketine somut ve belgeli biçimde yöneltilmelidir. Başvuruda poliçe ve hasar numarası, riziko tarihi, olay özeti, talep kalemleri, hesaplanan tutar, ödeme hesabı ve ekler listesi bulunmalıdır. Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilecekse şirketin olumsuz nihai cevabı veya başvurudan sonra genel olarak on beş iş günü, trafik sigortasında on beş gün cevap verilmediğini gösteren belge gerekir. Eksik başvuru süreleri ve faiz başlangıcı konusunda tartışma yaratabileceğinden gönderim yöntemi ispatlanabilir olmalıdır.
Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme
Uyuşmazlığın tarafı olan kuruluş tahkim sistemine üyeyse, zorunlu sigortalarda ise kanundaki özel kapsam çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. Tahkim genellikle uzman hakem, yazılı yargılama ve daha kısa karar süresi avantajı sağlar. Buna karşılık karmaşık tanık dinleme, kapsamlı delil toplama veya birden fazla sigorta dışı davalı bulunan dosyalarda mahkeme yolu uygun olabilir. Tüketici işlemi niteliğindeki poliçelerde tüketici mahkemesi, ticari nitelikteki sözleşmelerde asliye ticaret mahkemesi gündeme gelir. Görev, yetki ve dava şartı arabuluculuk talebin niteliğine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Zamanaşımı ve faiz
Sigorta taleplerinde zamanaşımı branşa ve talebin hukuki kaynağına göre değişir. Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel sigorta zamanaşımı, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki özel süreler, haksız fiil ve ceza zamanaşımı aynı dosyada farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle yalnızca şirket incelemesinin bitmesini beklemek güvenli değildir. Tazminat borcu muaccel olduğunda sigortacı kural olarak ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşebilir; ancak muacceliyet için gerekli belgelerin teslimi ve araştırma süresi önem taşır. Talepte faiz türü ve başlangıç tarihi açıkça gösterilmelidir.
Hak Kaybını Önlemek İçin Pratik Yaklaşım
Riziko gerçekleştiğinde önce can ve mal güvenliği sağlanmalı, zararın büyümesini önleyen makul tedbirler alınmalı ve olay gecikmeden belgelenmelidir. Hasarlı mal, şirket veya eksper incelemesi yapılmadan zorunlu olmadıkça değiştirilmemeli; acil onarım gerekiyorsa önce ayrıntılı görüntü ve fatura alınmalıdır. Poliçe yükümlülükleri içinde öngörülen ihbar, koruma ve belge sunma adımları yerine getirilmelidir. Sigortalı gerçeğe aykırı beyan, sahte fatura veya hasarı büyütme girişiminden kesinlikle kaçınmalıdır; kasıtlı davranış tazminat hakkının tamamen düşmesine ve ceza soruşturmasına yol açabilir.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Teminat kapsamı, özel şartlar, istisnalar, muafiyetler, kaza veya riziko tarihi, kusur, belgeler ve güncel mevzuat somut sonucu değiştirebilir. Hak kaybı riski bulunan uyuşmazlıklarda poliçe ve dosyanın uzman tarafından incelenmesi uygundur.
Bir yanıt yazın